Thu hút lao động nước ngoài vào công đoàn: Từ chính sách đến thực tiễn

Dấu mốc mới từ Công đoàn Fukang

Là doanh nghiệp FDI có quy mô lớn trên địa bàn tỉnh (hơn 22 nghìn lao động), hiện Công ty trách nhiệm hữu hạn Fukang Technology (Khu công nghiệp Quang Châu) có 710 lao động nước ngoài ký hợp đồng lao động và tham gia bảo hiểm tại Việt Nam.

Sau thời gian tuyên truyền, vận động, mới đây, công đoàn cơ sở đã kết nạp được 492 người tự nguyện gia nhập tổ chức, chiếm gần 69% tổng số lao động nước ngoài đang làm việc tại doanh nghiệp. Đây không chỉ là sự kiện riêng của doanh nghiệp mà còn mở ra một dấu mốc mới trong công tác phát triển đoàn viên là lao động nước ngoài của tổ chức công đoàn trên địa bàn tỉnh.

Đại diện lãnh đạo Liên đoàn Lao động tỉnh và Công đoàn Công ty trách nhiệm hữu hạn Newwing Interconnect Technology trao quyết định kết nạp đoàn viên cho lao động người nước ngoài.

Bà Nguyễn Thị Lũy, Chủ tịch Công đoàn công ty cho biết, đội ngũ lao động nước ngoài đã có nhiều đóng góp trong chuyển giao kỹ thuật, nâng cao năng suất lao động và xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp. Vì vậy, việc họ tham gia tổ chức công đoàn là bước tiến quan trọng, góp phần tăng cường gắn kết, đồng hành giữa người lao động với doanh nghiệp.

Khi trở thành đoàn viên công đoàn, người lao động nước ngoài được tiếp cận nhiều hoạt động thiết thực. Quan trọng hơn, họ có thêm một địa chỉ tin cậy để được lắng nghe, chia sẻ và bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng.

“Được kết nạp vào tổ chức công đoàn là niềm vinh dự lớn, vì đó là sự ghi nhận, tin tưởng của công ty và công đoàn cơ sở đối với quá trình làm việc, đóng góp của chúng tôi tại đây. Chúng tôi cảm nhận rõ rằng, Công đoàn Việt Nam nói chung và Công đoàn Fukang nói riêng luôn quan tâm, bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng của người lao động, đồng thời tạo ra một môi trường làm việc đoàn kết, hài hòa và gắn bó”, chị Lý Bội Hồng, một đoàn viên mới được kết nạp chia sẻ.

Không chỉ tổ chức công đoàn, lãnh đạo doanh nghiệp cũng nhìn nhận đây là bước đi cần thiết trong quá trình xây dựng môi trường lao động hiện đại, hội nhập. Cũng là 1 trong gần 500 lao động người nước ngoài vừa được kết nạp, ông Richard Yao, Tổng Giám đốc nhà máy Fukang cho rằng: “Việc người lao động nước ngoài, trong đó có tôi, tự nguyện gia nhập công đoàn không chỉ thể hiện sự tin tưởng đối với tổ chức mà còn cùng chung mong muốn xây dựng môi trường làm việc đoàn kết, ổn định, tiến bộ tại Fukang. Ban lãnh đạo Công ty cam kết tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi để công đoàn hoạt động hiệu quả, phối hợp chăm lo tốt hơn đời sống vật chất, tinh thần của người lao động”.

Nâng chất lượng hoạt động, mở rộng mái nhà chung

Bắc Ninh hiện là một trong những trung tâm công nghiệp lớn của cả nước với hàng nghìn doanh nghiệp trong và ngoài nước đang hoạt động. Trên địa bàn tỉnh hiện có hơn 20 nghìn lao động nước ngoài, chủ yếu là chuyên gia, kỹ sư, cán bộ quản lý đến từ Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản và một số quốc gia khác.

Luật Công đoàn quy định, người lao động nước ngoài làm việc theo hợp đồng lao động từ đủ 12 tháng trở lên được gia nhập công đoàn. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để mở rộng phạm vi tập hợp người lao động, khẳng định tính nhân văn, tinh thần hội nhập và vị thế của tổ chức Công đoàn Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa.

Cán bộ Công đoàn Công ty trách nhiệm hữu hạn Fukang Technology hỗ trợ, thăm hỏi đoàn viên người nước ngoài đau ốm.

Thực hiện Luật Công đoàn năm 2024, Liên đoàn Lao động tỉnh Bắc Ninh đã chỉ đạo các cấp công đoàn đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người lao động nước ngoài tham gia tổ chức. Đến nay, toàn tỉnh đã kết nạp được gần 1 nghìn đoàn viên là lao động nước ngoài đang làm việc trong các doanh nghiệp FDI vào tổ chức Công đoàn.

Nếu Fukang tạo dấu ấn bằng số lượng đoàn viên nước ngoài tham gia đông đảo thì Công ty trách nhiệm hữu hạn Newwing Interconnect Technology (Khu công nghiệp Vân Trung) lại được xem là đơn vị tiên phong mở đường cho mô hình này tại Bắc Ninh. Tháng 9/2025, công đoàn cơ sở kết nạp 354 đoàn viên người nước ngoài. Đến nay, Công đoàn Công ty có 401 đoàn viên là lao động nước ngoài, chiếm khoảng 80% lao động nước ngoài đang làm việc tại doanh nghiệp đủ điều kiện tham gia.

Theo bà Trần Thị Chi, Chủ tịch Công đoàn Công ty, khi các quy định mới của Luật Công đoàn bắt đầu được triển khai, Công đoàn Công ty đã chủ động xây dựng kế hoạch vận động, thu hút đoàn viên. Quá trình triển khai ban đầu gặp không ít khó khăn do phần lớn lao động nước ngoài chưa hiểu rõ vai trò của Công đoàn Việt Nam; nhiều người quen với mô hình công đoàn ở quốc gia mình nên có sự khác biệt về nhận thức. Rào cản ngôn ngữ cũng khiến việc tuyên truyền, giải thích chính sách mất nhiều thời gian hơn.

Từ thực tế đó, Công đoàn tham mưu, phối hợp với lãnh đạo doanh nghiệp tổ chức các lớp đào tạo pháp luật lao động Việt Nam, giới thiệu văn hóa, phong tục tập quán; mở lớp dạy tiếng Việt; xây dựng video tuyên truyền song ngữ; biên soạn sổ tay công đoàn bằng tiếng Anh và tiếng Trung.

Cùng đó, xây dựng đội ngũ cán bộ công đoàn có khả năng ngoại ngữ; lựa chọn, phân công một số đoàn viên người nước ngoài tiêu biểu làm “cầu nối” tuyên truyền trong cộng đồng lao động cùng quốc tịch.

Dù đạt được những kết quả bước đầu đáng khích lệ, song việc phát triển đoàn viên là người lao động nước ngoài vẫn đang đối mặt với không ít khó khăn. Trở ngại lớn nhất là khác biệt về ngôn ngữ, văn hóa và nhận thức. Bên cạnh đó, tính ổn định của lao động nước ngoài không cao. Nhiều chuyên gia, kỹ sư làm việc theo dự án hoặc theo thời hạn hợp đồng ngắn, thường xuyên luân chuyển nên khó duy trì hoạt động tuyên truyền, vận động liên tục. Một số doanh nghiệp FDI cũng còn tâm lý e ngại, chưa nhận thức đầy đủ vai trò của việc người lao động nước ngoài tham gia công đoàn.

Thực tiễn cho thấy, yếu tố quyết định hiệu quả vận động, kết nạp đoàn viên mới không nằm ở số lượng các buổi tuyên truyền mà ở chất lượng hoạt động công đoàn. Để tiếp tục mở rộng mô hình này, ông Thạch Văn Chung, Chủ tịch Liên đoàn Lao động tỉnh cho biết, đơn vị tập trung hoàn thiện cơ chế, hướng dẫn đoàn viên là người nước ngoài các thủ tục khi gia nhập; xây dựng hệ thống tài liệu tuyên truyền song ngữ; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong công tác vận động; ưu tiên đào tạo kỹ năng ngoại ngữ và kỹ năng làm việc trong môi trường đa quốc gia cho cán bộ công đoàn.

Đặc biệt, tiếp tục nâng cao chất lượng hoạt động công đoàn cơ sở; chú trọng hỗ trợ pháp lý, đối thoại, thương lượng, tư vấn pháp luật, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho người lao động nước ngoài; đẩy mạnh các hoạt động giao lưu văn hóa, thể thao, tạo sự gắn kết giữa người lao động nước ngoài với tổ chức công đoàn Việt Nam.